Çin Siyasetinde Kadınlar –Tarihsel Süreçte Bir Değerlendirme–
DOI:
https://doi.org/10.69599/izd.3004Anahtar Kelimeler:
Çin- Ataerkillik- Konfüçyüsçülük- Toplumsal Cinsiyet- Kadın LiderliğiÖzet
Çin, kapalı toplumsal yapıya sahip olan birçok konuda olduğu gibi, kadın ve siyaset konusunda da merak edilen nadir ülkelerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Çin açısından, toplumsal cinsiyeti özellikle siyasal iktidarla ilişkisi ile ele almak konuyu tarihsel ve ideolojik bir bakış açısı ile değerlendirmeyi beraberinde getirebilecektir. Ülkedeki değişik inanç sistemleri incelendiğinde bunlardan Yin Yang, Konfüçyüsçülük, Budizm gibi inanışların özellikle de Konfüçyüsçülük’ün, ataerkil yapı üzerinde yarattığı etki, kadınların siyasal temsil alanındaki görünürlüklerini ve ulaşabilecekleri pozisyonları sınırlayan temel unsurlardan biri olarak gözlemlenmektedir. Çalışma, Çin tarihinde hükümdar unvanını elde eden tek kadın olan Wu Zetian ile günümüzde önemli siyasi görevlerde bulunan ancak en yüksek yürütme makamı olan ülke başkanlığına erişemeyen üç kadın siyasetçinin -Shen Yiqin, Hua Chunying, Wu Yi- siyasi başarıları üzerinden değerlendirilecektir. Çalışmanın amacı, geleneksel inanışların kadın üzerine olabilecek olumsuz etkilerini sorgulamak ve kadınların toplumsal yaşamdaki rolü ile siyasal yaşam arasındaki karmaşık yapıyı vurgulamaktır.
İndirmeler
Referanslar
Aktaş, G. (2013). Feminist Söylemler Bağlamında Kadın Kimliği: Erkek Egemen Bir Toplumda Kadın Olmak. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 30(1).
Al Madani, A. (2005). The Iron Lady Of China. http://gulfnews.com/uae/the-iron-lady-of-china-1.443500, Erişim Tarihi: 21.09.2025.
Arslan, H. (2014). Budizm’de Kadının Konumu. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (39), 147-179. DOI: https://doi.org/10.21054/deuifd.394305
Asim, M. (2023). Three Teachings; The Harmonious Concept İn Mainland China. Insights Of Mystical, Spiritual And Theological Studies, 6(2), 48-56.
Azertürk, S. İ., & Akman, T. (2018). Konfuçyüs’ Ün Kadın Görüşü Üzerine. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 19-37. DOI: https://doi.org/10.17494/ogusbd.456909
Cai, J. (2023). The Communist Party Of China -Where Are The Women?. https://www.thechinastory.org/the-communist-party-of-china-where-are-the-women/. Erişim Tarihi: 07.09.2025. DOI: https://doi.org/10.22459/CSY.2023.02D
Chen, M., & Cai, J. (2019). Women’s Access To Political Power: An Analysis Of The Life Trajectory Of Wu Yi. In Female Celebrities İn Contemporary Chinese Society (Pp. 159-184). Singapore: Springer Nature Singapore. DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-13-5980-4_8
Chinese Dream, https://en.wikipedia.org/wiki/chinese_dream, Erişim Tarihi: 11.07.2025.
Costıgan, J. (2022). The Two Women Competing For Promotion At The 20th Party Congress. https://thechinaproject.com/2022/10/11/the-two-women-competing-for-the-politburo-at-the-20th-party-congress/. Erişim Tarihi: 07.09.2025.
Eruygur, A. (2023). Çin Atasözlerinde Kadına Yönelik Cinsiyet Ayrımcılığı Ve Şiddet. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, (21), 1-21. DOI: https://doi.org/10.46400/uygur.1281741
Fettahoğlu, S. (2003). Konfüçyüs ve Öğretisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(16), 305-324.
Fewsmıth, J. (2004). China’s Ruling Elite: The Politburo And Central Committee. In Civil-Military Change İn China: Elites, Institutes, And Ideas After The 16th Party Congress (Pp. 77-94). Carlisle: Chateau Studies Institute.
Guo, V. (2020). Wu Yi. https://ifeminist.org/yi.html, Erişim Tarihi: 21.09.2025.
Güç, A. (2001). Konfüçyüs ve Konfüçyüsçülük. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 10(2).
Gürcan, E. C. (2022). Çin Ekonomik Mucizesinin Kodları: Gelişen Dünya İçin Dersler. Kuşak ve Yol Girişimi Dergisi, 3(2), 46-75.
https://thediplomat.com/2021/08/shen-yiqin-party-historian-to-bring-depth-to-ccp-politburo, Erişim Tarihi: 10.07.2025.
https://www.nytimes.com/2022/10/23/world/asia/women-china-party-congress.html, Erişim Tarihi: 11.07.2025
https://www.pewresearch.org/religion/2023/08/30/buddhism/, Erişim Tarihi: 08.07.2025
Hua Chunying, Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Olarak Atandı, https://www.app.com.pk/global/hua-chunying-appointed-chinas-vice-foreign-minister/, Erişim Tarihi: 21.07.2025
Hua Chunying, https://en.wikipedia.org/wiki/hua_chunying, Erişim Tarihi: 21.07.2025
Hua Chunying, https://simple.wikipedia.org/wiki/hua_chunying, Erişim Tarihi: 21.07.2025
Huang, Y. (2004). Learning From Sars: Preparing For The Next Disease Outbreak: Workshop Summary. In Institute Of Medicine (Us) Forum On Microbial Threats (Pp. 277-280). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/nbk92479/, Erişim Tarihi: 02.08.2025.
Iron Lady - Wu Yi, http://www.china.org.cn/china/2008-03/08/content_12000268.htm, Erişim Tarihi: 21.09.2025.
Işık, S. (2024). Kısa Çin Tarihi. International Journal Of Language And Translation Studies, 4/1, 124-130.
Kenderdine, T. (2021). Party Historian, To Bring Depth To Ccp Politburo,
Kişi, E. (2025). 21. yy.’ın Başında, Uluslararası Alanda ‘‘Yeni Bir Dünya Düzeni’’ arayışı: Rusya-Çin İlişkileri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 238-255. DOI: https://doi.org/10.32709/akusosbil.1297860
Leadership Changes Reveal That İn China, Men Still Rule,
Moeller, K. (2003). Chinese Women Unbound: An Analysis Of Women's Emancipation İn China. Inquiry: The University Of Arkansas Undergraduate Research Journal, 4(1), 13.
Özdemir, Ö. (2018). “Çin’de İz Bırakan Kadınlar”: Wu Yi, https://turkish.cri.cn/20180904/29e179cd-ce1b-4ffb-9fb6-27d4dd9f0b22.html, Erişim Tarihi: 02.08.2025.
Qiushi (2023), Five Chinese State Councilors Endorsed By National Legislature. https://en.qstheory.cn/2023-03/12/c_868396.htm, Erişim Tarihi: 14.09.2025.
Sharma, A. (2022). The Missing Women İn China's Leadership, https://www.globalorder.live/post/the-missing-women-in-china-s-leadership, Erişim Tarihi: 21.09.2025.
Shen Yiqin, https://en.wikipedia.org/wiki/shen_yiqin, Erişim Tarihi: 10.07.2025.
Shen, V. (2004). Çin Felsefesinde Gelenek, Metin Ve Yorum. Trc. Burhanettin Tatar. Bilimname, 6, 51-73.
Sür, B. (2022). Konfüçyanizmin Temel Değerleri Üzerine Bir Analiz. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 3(1), 83-99.
Şaşmaz, A. Y. (2022). Tang Hanedanı’nda Askeri Dönüşüm: Jiedushi Sistemi ve Etkileri. Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 125-157.
Tezel, A. Ş. (2009). A Study On China's Only Female Ruler Wu Ze Tian. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sbe, Danışman: Doç. Dr. Mustafa Soykut.
The State Council The People’s Republic Of China (2023). Shen Yiqin Elected President Of All-China Women’s Federation. https://english.www.gov.cn/news/202310/26/content_ws6539b5dbc6d0868f4e8e0acd.html. Erişim Tarihi: 14.09.2025.
Tianru, G., Xiaodong, Y., & Tianyang, L. (2024). The Manly “Sister Hua”: Gendered Communication By Chinese Diplomats. China: An International Journal, 22(2), 151-178. DOI: https://doi.org/10.56159/chn.2024.a929587
Ülke Künyesi, https://www.mfa.gov.tr/cin-halk-cumhuriyeti-kunyesi.tr.mfa, Erişim Tarihi: 08. 07.2025
Wang, R. (2008). Wu Zetian's Contribution To The Cultural Development Of The Tang Dynasty. University Of Toronto.
Wu Yi (Politicıan), https://en.wikipedia.org/wiki/wu_yi_(politician), Erişim Tarihi: 02.08.2025.
Wu Yi, https://en.people.cn/data/people/wuyi.shtml, Erişim Tarihi: 02.08.2025.
Wu Yi, https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/wu-yi, Erişim Tarihi: 02.08.2025.
Xiaolin, D. (2024). Domestic sources of China’s wolf-warrior diplomacy: individual incentive, institutional changes and diversionary strategies. The Pacific Review, 37(3), 585-603. DOI: https://doi.org/10.1080/09512748.2023.2205163
Xie, K. (2024), China’s Outspoken Foreign Ministry Press Department Chief Hua Chunying Promoted To Vice-Minister, https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3264229/outspoken-head-chinas-foreign-ministry-press-corps-hua-chunying-promoted-deputy-foreign-minister, Erişim Tarihi: 21.09.2025.
Yılmaz Şaşmaz, A. (2024). Qiu Jin’in Eserlerinde Çin Kadını ve Liberal Feminist Düşüncenin İzleri. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 7(2), 303-321. DOI: https://doi.org/10.37999/udekad.1475339
Yuan, R. (2025). The Reincarnated Female Ruler: Emperor Wu’s Rise To Power Through Tang Cosmopolitanism And Her Defiance Against Patriarchy And Confucian Critics (Doctoral Dissertation, Unıversıty Of Calıfornıa Santa Barbara).
Yuan, S. (2023). Tracing China’s Diplomatic Transition To Wolf Warrior Diplomacy And İts İmplications. Humanities And Social Sciences Communications, 10(1). DOI: https://doi.org/10.1057/s41599-023-02367-6
Yuxin, S. H. I. (2023). Empress Wu Zetian And The Development Of Buddhism: Historical Significance And Contemporary Implications, 564-568.
Zhang, P. (2023). China’s Top Women’s Affairs Official Vows To Promote Marriage And Family To Harness ‘The Power Of Half The Sky’. https://www.scmp.com/news/china/politics/article/3241740/chinas-top-women-affairs-official-vows-promote-marriage-and-family-harness-power-half-sky. Erişim Tarihi: 14.09.2025
