TEKDÜZEN HESAP PLANI VE VERGİ USUL KANUNU ÇERÇEVESİNDE KARBON TİCARETİ VE KARBON MUHASEBESİ UYGULAMALARI ÜZERİNE ARAŞTIRMA

Özet

Küresel ölçekte artan sera gazı emisyonları, iklim değişikliğiyle mücadeleyi uluslararası politika ve ekonomi gündeminin merkezine taşımıştır. Bu doğrultuda karbon piyasaları ve emisyon ticaret sistemleri, çevresel sürdürülebilirliği piyasa temelli mekanizmalarla destekleyen yapılar olarak önem kazanmıştır. Türkiye’de ise 7552 sayılı İklim Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ilk kez yasal zemine kavuşmuş ve sanayi kaynaklı emisyonların izlenmesi, raporlanması ve fiyatlandırılması süreci kurumsallaştırılmıştır. Bu yeni düzenlemeler, işletmelere yalnızca çevresel yükümlülükler değil, aynı zamanda finansal raporlama ve vergisel sorumluluklar da getirmektedir.

Karbon muhasebesi, bu dönüşümün önemli bir ayağını oluşturarak işletmelere emisyon verilerini ölçme, raporlama ve stratejik yönetme imkânı tanımaktadır. Ancak Tekdüzen Hesap Planı ve Vergi Usul Kanunu çerçevesinde karbon tahsisatlarının nasıl muhasebeleştirileceği ve vergisel olarak nasıl değerlendirileceği henüz netleşmemiştir. Bu çalışmada, karbon muhasebesinin gelişim süreci, uluslararası uygulama farklılıkları ve Türkiye’deki yasal düzenlemeler ışığında ETS’nin işletmelere olan etkileri değerlendirilmiş, 7552 sayılı Kanun’un mevcut muhasebe ve vergi altyapısındaki muğlaklıklara nasıl yanıt verdiği incelenmiştir.