EMEK GÜCÜNÜN VERGİLEMESİNDE YÖNTEM KARŞILAŞTIRMASI: MALİ FEDARİLİZMDE ÜLKE ÖRNEKLERİ

Özet

Mali federalizm, devletlerin mali sorumluluklarının ve yetkilerinin yönetim birimlerine paylaştırılması olarak uygulandığı üniter yapıya alternatif bir yapıdır. Bu çalışmada, mali federalizm uygulayan üç gelişmiş ülkede emek gelirlerinin vergilendirilme esasları incelenmiştir. Bu ülkeler emeğin vergilendirilmesinde ele alınan indirimler, vergi tekniğinde mevcut unsurlar ile vergi adaleti açısından ödeme gücüne ulaşılmasında dikkate alınan düzenlemeler çerçevesinde araştırılmıştır. Araştırmada karma yöntem kullanılarak ülkelerin mevzuat ve vergilendirme yöntemleri incelenmiş karşılaştırma olanağı sunulmuştur. ABD örneğinde farklı vergilendirme yetkisine sahip idari yapıya sahip olmasına rağmen çifte vergilendirmeyi önlemekle beraber vergilemede sübjektiflik özelliğini koruyan reform düzenlemeler yapılmıştır.  Almanya’da federal devletin eyalet bazda vergilendirme yaparken mali eşitliği sağlayıcı federal devlet sınırları çerçevesinde yeknesanlığı koruması şartı kabul edilerek birçok gider indirimleri ile sübjektiflik korunmaktadır. İsviçre’de de mali sorumluluk yönetim birimlerine mükelleflerin omuzlarına aşırı vergi yükü yüklenmemesi amacıyla ayrıştırılarak yaşam standartlarını düşürmemek gerçek ödeme gücüne ulaşabilmek için detaylı harcamalar indirim yapılarak yine sübjektifliğin korunması gerçekleştirilmektedir.

Çalışmanın amacı bu alanda ve örnek ülke vergi politikalarında ihtiyaç duyulan bilgi kaynağındaki yetersizliğin literatüre kazandırılmasıdır. Mevzuat uygulamaları temelinde güncel veriler araştırılmıştır. Türkiye’nin uluslararası vergi politikalarına uyum amaçlı düzenlemelerinde elde edilen bulguların karşılaştırılabilir faydası gözetilmektedir. Emek kaynağının diğer gelir unsurları karşısında korunması ve mali eşitliğin sağlanması bakımından vergilendirmede farklı usul imkanlarının tanınması tavsiye edilmektedir. Bilhassa bölgesel çeşitlilik gösteren heterojen yapı dikkate alındığında verginin sübjektif özelliğinden faydalanılması bakımından beyan usulü daha detaylı incelenmektedir.